Wie in Parkstad woont met een mobiliteitsbeperking, kent vaak de WMO-taxi voor ritjes binnen de gemeente. Maar wat als je naar Groningen wilt voor een verjaardag, of naar Den Haag voor een dagje uit? Voor die langere ritten bestaat er een aparte regeling: Valys vervoer. Het is bovenregionaal, sociaal-recreatief vervoer dat de WMO-taxi aanvult.
Veel mensen weten dat Valys bestaat, maar lopen alsnog vast bij de aanvraag, de reservering of de regels rond pasnummer en kilometers. Onbekendheid is de grootste hobbel, en dat is jammer, want het systeem is juist bedoeld om je sociaal actief te houden.
Hieronder leggen we precies uit wat Valys vervoer is, voor wie het bedoeld is, hoe je het aanvraagt en reserveert, en wat het voor jou betekent als je vanuit Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Brunssum, Hoensbroek of Voerendaal verder weg wilt reizen.
Valys is een door het ministerie van VWS gefinancierde regeling. De rijksoverheid heeft de uitvoering uitbesteed aan een vervoerder, die landelijk taxiritten organiseert voor mensen met een mobiliteitsbeperking. Het gaat nadrukkelijk om sociaal-recreatieve ritten, dus bezoek aan familie, dagjes uit, een uitvaart, een concert of een vakantieadres in Nederland.
Het verschil met de WMO-taxi zit in de afstand. De WMO is een gemeentelijke regeling voor vervoer binnen je eigen regio. Vanuit Heerlen ga je daarmee bijvoorbeeld naar het ziekenhuis in Kerkrade of naar een vriendin in Brunssum. Wil je echter naar Utrecht voor een verjaardag, dan val je buiten het WMO-gebied en komt Valys in beeld.
Een ander belangrijk verschil: Valys is niet bedoeld voor medisch noodzakelijk vervoer. Daarvoor bestaat zittend ziekenvervoer via de zorgverzekeraar. De drie regelingen vullen elkaar dus aan en overlappen bewust niet.
Je komt in aanmerking als je door een beperking niet of nauwelijks gebruik kunt maken van het reguliere openbaar vervoer. Denk aan een rolstoel, een ernstige loopbeperking, een visuele beperking of een chronische aandoening die langere reizen onmogelijk maakt.
De toets gebeurt op basis van een aantal grondslagen. De belangrijkste zijn:
Heb je een van deze grondslagen, dan kun je de Valys-pas aanvragen. De pas staat op jouw naam en bevat een uniek pasnummer waarmee je inlogt in Mijn Valys en ritten reserveert.
Iedere Valys-reiziger krijgt een persoonlijk kilometerbudget, ook wel pkb genoemd. Het standaardbudget is ongeveer 700 kilometer per kalenderjaar. Wie aantoonbaar afhankelijk is van Valys, bijvoorbeeld omdat treinreizen echt niet kan, kan een hoog pkb aanvragen van rond de 2.250 kilometer per jaar.
De eigen bijdrage is bewust laag gehouden. Je betaalt een vast tarief van enkele tientjes cent per kilometer binnen je budget, vergelijkbaar met een tweede-klas treinkaartje. Kilometers boven je budget reken je af tegen een commercieel taxitarief.
Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel: je woont in Heerlen en reist naar familie in Zwolle, ongeveer 220 kilometer enkele reis. Heen en terug zijn dat 440 kilometer. Bij een eigen bijdrage van rond de 0,40 euro per kilometer betaal je ongeveer 176 euro voor de hele rit. Trek je dat van je standaardbudget van 700 kilometer af, dan houd je daarna nog 260 kilometer over voor andere uitjes.
Een rit reserveren kan op twee manieren. Telefonisch via het centrale nummer, of digitaal via de Mijn Valys app of de website. Wat je kiest, is een kwestie van gemak.
Bel het centrale nummer, geef je pasnummer door en vertel de medewerker waar je vandaan vertrekt, waarheen je wilt, met hoeveel personen en op welk tijdstip. Je krijgt direct een bevestiging plus een geschat ophaalvenster.
Log in met je pasnummer en wachtwoord. Vul vertrek- en aankomstadres in, kies datum en tijd, en voeg eventueel een begeleider of hulpmiddel toe. De app houdt je kilometerbudget bij en geeft een prognose van de eigen bijdrage. Handig: wijzigen of annuleren kan ook online, mits je dat op tijd doet.
Plan minimaal een dag van tevoren. Voor zaterdag en zondag is het verstandig om eerder te boeken, want die dagen zijn populair voor uitstapjes. Reizigers in Limburg merken vooral rond feestdagen en in de zomervakantie dat de drukte oploopt.
De aanvraag verloopt centraal, niet via je gemeente. Je vult een formulier in op de officiele Valys-site of je vraagt het schriftelijk aan. Bij de aanvraag stuur je een bewijs mee van je grondslag, zoals een kopie van je WMO-besluit of gehandicaptenparkeerkaart.
Heb je geen WMO-indicatie, dan kun je alsnog Valys aanvragen via een aparte medische beoordeling. Daarvoor levert een arts of behandelaar een verklaring aan, waarna een onafhankelijke instantie de aanvraag toetst.
De doorlooptijd van een aanvraag is gemiddeld vier tot zes weken. Je krijgt vervolgens je pas met pasnummer per post toegestuurd. Bewaar dat pasnummer goed, want je hebt het bij elke boeking en bij contact met de klantenservice nodig.
Een veelvoorkomende vraag in Parkstad: kan ik allebei tegelijk hebben? Het antwoord is ja. De regelingen zijn juist bedoeld om elkaar aan te vullen.
In de praktijk gebruik je de WMO-taxi voor het dagelijks reizen binnen Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Brunssum, Hoensbroek of Voerendaal. Voor langere afstanden buiten de regio schakel je over op Valys. Soms wissel je in een rit van regeling, bijvoorbeeld:
Een lokale taxicentrale kan de overstap soepel maken. Voor het gedeelte binnen Parkstad regel je dan een rit met een vertrouwde chauffeur die de wijken kent, terwijl Valys het langere stuk doet.
Hieronder een aantal praktische tips die regelmatige reizigers in Zuid-Limburg vaak noemen:
WMO-vervoer is gemeentelijk geregeld en bedoeld voor ritten binnen de eigen regio, zoals binnen Parkstad. Valys is een landelijke regeling voor sociaal-recreatieve ritten buiten de regio. Beide regelingen gelden naast elkaar, dus je kunt allebei tegelijk hebben.
Nee, niet als het om medisch noodzakelijk vervoer gaat. Voor ziekenhuisbezoek met medische indicatie gebruik je zittend ziekenvervoer via je zorgverzekeraar. Ga je naar een familielid dat in het ziekenhuis ligt, dan valt dat wel onder sociaal-recreatief vervoer.
Ja. Een sociale begeleider mag in principe gratis mee. Heb je een medische begeleider nodig, dan vraag je dat aan bij de Valys-aanvraag en wordt het op je pas vermeld.
Boven je pkb kun je nog steeds rijden, maar dan tegen een commercieel tarief per kilometer. Veel reizigers reserveren in dat geval de pkb-ritten voor verre uitjes en gebruiken een lokale taxi of openbaar vervoer voor kortere verplaatsingen.
Voor de aansluitende rit binnen Heerlen, Kerkrade, Landgraaf of Brunssum kun je een lokale taxicentrale boeken. Een vaste partner in de regio kent de adressen, weet wat een rolstoeltaxi nodig heeft en plant de overstap met Valys flexibel in.
Valys helpt je met de langere ritten, maar de eerste of laatste kilometers van huis naar station of naar de Valys-auto regel je het liefst lokaal. Taxi Centrale Beersdal rijdt dagelijks in heel Parkstad en Zuid-Limburg en heeft ervaring met rolstoeltaxi en WMO-ritten. Wil je een vaste partner voor het lokale gedeelte van je reis? Neem dan contact op met onze planning of bekijk de mogelijkheden voor rolstoeltaxi in Parkstad. Wil je alles weten over de regeling zelf en je pas digitaal aanvragen? Dat doe je op de officiele site van Valys.